มนุษย์ใช้ตำแหน่งของดวงอาทิตย์บอกเวลามาตั้งแต่โบราณ ดวงอาทิตย์อยู่ขอบฟ้าทางตะวันออกคือเช้า อยู่สูงสุดคือเที่ยง และลับขอบฟ้าทางตะวันตกคือเย็น การบอกเวลาโดยใช้ตำแหน่งของดวงอาทิตย์เรียกว่า เวลาสุริยคติ แบ่งเป็นเวลาสุริยคติปรากฏ และเวลาสุริยคติปานกลาง
17.3.1 เวลาสุริยคติปรากฏ
ถ้าปักแท่งไม้ตั้งตรงกลางแดด เงาของแท่งไม้จะสั้นลงเรื่อยๆ ในตอนเช้า และสั้นที่สุดเมื่อดวงอาทิตย์ ผ่านเมริเดียน ของผู้สังเกต ขณะนั้นเงาชี้ในแนวเหนือใต้พอดี เวลานี้คือ เที่ยงตามเวลาสุริยคติปรากฏ ซึ่งเป็นเวลาที่นาฬิกาแดดบอก